Bel Fıtığı ile Boyun Fıtığı Nasıl Ayırt Edilir?
Bel Fıtığı ile Boyun Fıtığı Nasıl Ayırt Edilir?
Bel fıtığı ile boyun fıtığı nasıl ayırt edilir?
Ağrının yeri, yayılım şekli, eşlik eden belirtiler ve günlük hayatta ortaya çıkan etkiler bu ayrımı yapmada en önemli ipuçlarını verir.
Ama çoğu kişi için bu ayrım o kadar kolay değildir. Çünkü fıtık denildiğinde herkesin aklına “ağrı” gelir. Oysa her ağrı aynı yerden kaynaklanmaz. İşte bu yazıda, bel fıtığı ile boyun fıtığı farklarını kafa karıştırmadan, gerçek hayattan örneklerle konuşacağız.
Neden Bu Kadar Karıştırılıyor?
Çünkü hem bel fıtığı hem boyun fıtığı omurgayla ilgilidir. İkisi de disk yapısının bozulmasıyla ortaya çıkar. Ama vücudu etkiledikleri alanlar çok farklıdır.
Hastaların sık söylediği bir cümle vardır:
“Hocam ağrı var ama belden mi, boyundan mı anlamıyorum.”
Tam da bu noktada bel fıtığı ile boyun fıtığı nasıl ayırt edilir sorusu önem kazanır.
Bel Fıtığı ile Boyun Fıtığı Farkları Nereden Başlar?
Fark, en temelde fıtığın bulunduğu yerden başlar.
-
Bel fıtığı, bel omurlarında gelişir.
-
Boyun fıtığı, boyun omurlarında ortaya çıkar.
Ama asıl fark, ağrının vücutta nasıl yayıldığıdır.
Ağrının Yeri Ayırt Etmede Ne Kadar Önemli?
Çok önemli.
Bel fıtığında ağrı genellikle:
-
Belden başlar
-
Kalçaya, bacağa ve ayağa doğru yayılır
Boyun fıtığında ise ağrı:
-
Boyundan başlar
-
Omuz, kol, dirsek ve ele doğru ilerler
Bu yayılım, bel fıtığı ile boyun fıtığı farklarının en net göstergelerinden biridir.
“Kolum Uyuşuyor” Diyen Biri Bel Fıtığı mı Düşünmeli?
Hayır.
Kol, el ve parmaklara yayılan uyuşma daha çok boyun kaynaklıdır. Bel fıtığı, kola değil bacağa etki eder. Bu yüzden uyuşmanın olduğu bölge, ayrım için güçlü bir ipucudur.
İşte bu noktada tekrar soralım:
Bel fıtığı ile boyun fıtığı nasıl ayırt edilir?
Cevap: Uyuşmanın nereye vurduğuna bakarak.
Baş Ağrısı ve Baş Dönmesi Hangi Fıtıkla Daha İlişkili?
Bu da sık karıştırılan bir konudur.
-
Boyun fıtığında baş ağrısı ve baş dönmesi görülebilir.
-
Bel fıtığında bu tür belirtiler beklenmez.
Boyun, başı taşıyan ve dengeyle ilişkili kas-sinir yapılarıyla bağlantılıdır. Bu yüzden boyun kaynaklı sorunlar daha “üst” belirtiler verebilir.
Bel Fıtığı ile Boyun Fıtığı Farkları Günlük Hayatta Nasıl Ortaya Çıkar?
Günlük hayattaki zorluklar da ayırt edicidir.
Bel fıtığı olan biri genelde şunları söyler:
-
“Uzun süre oturamıyorum.”
-
“Ayağımda elektriklenme oluyor.”
-
“Eğilince ağrı artıyor.”
Boyun fıtığı olan biri ise:
-
“Telefon kullanırken boynum tutuluyor.”
-
“Kolumda güçsüzlük hissediyorum.”
-
“Sabah boynum çok sert oluyor.”
Bu anlatımlar, bel fıtığı ile boyun fıtığı farklarını net şekilde yansıtır.
Ağrı Tek Taraflı mı, İki Taraflı mı?
Bu da önemli bir ayrım noktasıdır.
Bel fıtığında ağrı çoğu zaman:
-
Tek bacağa yayılır
Boyun fıtığında ise:
-
Tek kol ya da bazen iki kol etkilenebilir
Yani ağrının simetrisi de değerlendirmede işe yarar.
“Belim Ağrıyor Ama Ayağıma Vurmuyor” Ne Anlama Gelir?
Her bel ağrısı bel fıtığı değildir.
Kas spazmları, faset eklem sorunları ya da duruş bozuklukları da bel ağrısı yapabilir. Bu yüzden ağrının yayılım göstermemesi, her zaman fıtık olmadığına işaret edebilir.
Bu da bel fıtığı ile boyun fıtığı nasıl ayırt edilir sorusunun sadece ağrıya bakarak cevaplanamayacağını gösterir.
Boyun Fıtığında Güç Kaybı Nasıl Anlaşılır?
Boyun fıtığında bazı hastalar:
-
Kavanoz açmakta zorlandığını
-
Eşyaları sık tutamadığını
-
Parmaklarda beceriksizlik olduğunu
söyler. Bu tür ince motor problemler, boyun kaynaklı sinir baskısını düşündürür.
Bel fıtığında ise güç kaybı genellikle:
-
Ayağı yukarı kaldırmada
-
Merdiven çıkmada
kendini gösterir.
Bel Fıtığı ile Boyun Fıtığı Farkları Muayenede Nasıl Ortaya Çıkar?
Hekim muayenesi bu ayrımı netleştirir.
Basit refleks testleri, kas gücü değerlendirmeleri ve duyusal muayene ile fıtığın seviyesi hakkında güçlü ipuçları elde edilir.
Bu nedenle internette okunan bilgiler tek başına yeterli değildir.
MR Her Şeyi Söyler mi?
MR çok değerlidir ama tek başına karar verdirmez.
Bazen MR’da hem belde hem boyunda fıtık görülebilir. Ama hangisinin şikâyet yaptığı, muayene ve hikâye ile anlaşılır.
Bu yüzden bel fıtığı ile boyun fıtığı nasıl ayırt edilir sorusunun cevabı sadece görüntüleme değildir; klinik değerlendirmedir.
Bel ve Boyun Fıtığı Aynı Anda Olur mu?
Evet, olabilir.
Ama bu durumda bile belirtiler genellikle bir bölgede daha baskındır. Hastanın asıl şikâyetini doğru analiz etmek gerekir.
Tedavi Yaklaşımı Farklı mı?
Evet, farklıdır.
Her iki fıtık türünde de ameliyatsız yöntemler ön plandadır. Ancak:
-
Uygulanan egzersizler
-
Fizik tedavi programları
-
Günlük öneriler
bel ve boyun için farklıdır.
Bu nedenle yanlış bölgeye yönelik egzersiz yapmak, fayda yerine zarar verebilir.
Ne Zaman Mutlaka Değerlendirme Gerekir?
Şu durumlarda beklemek doğru değildir:
-
Güç kaybı başladıysa
-
Uyuşma giderek artıyorsa
-
Ağrı günlük hayatı ciddi etkiliyorsa
Bu noktada “bel mi boyun mu” sorusunu netleştirmek gerekir .
Kendine Şu Soruyu Sor
“Ağrım bana ne anlatıyor, ben gerçekten dinliyor muyum?”
Bu soruyu sormaya başladıysan, doğru farkındalık yolundasın demektir.
Bel fıtığı olup olmadığımı nasıl anlarım?
Bel fıtığı genellikle bel ağrısına ek olarak kalçaya, bacağa ve bazen ayağa yayılan ağrı, uyuşma veya karıncalanma ile kendini gösterir. Öne eğilince, uzun süre oturunca ya da ani hareketlerde ağrının artması sık görülür. Bazı kişilerde bacakta güç kaybı veya yürürken zorlanma da eşlik edebilir. Ancak her bel ağrısı bel fıtığı değildir; kas spazmı ve duruş bozuklukları da benzer şikâyetler yapabilir. Kesin ayırım için muayene ve gerekirse görüntüleme gerekir.
Boyun ağrısı baş dönmesi yapar mı?
Evet, bazı durumlarda yapabilir. Özellikle boyun kaslarının gerginliği, duruş bozukluğu veya boyun kaynaklı sinir-damar etkilenmeleri baş dönmesine yol açabilir. Boyun fıtığı olan kişilerde baş ağrısı, sersemlik hissi ve denge sorunları görülebilir. Ancak baş dönmesinin pek çok farklı nedeni olduğundan, sadece boyun ağrısına bağlamak doğru değildir; ayırıcı değerlendirme önemlidir.
Boyun fıtığında terleme olur mu?
Boyun fıtığında doğrudan terleme beklenen bir belirti değildir. Ancak şiddetli ağrı, stres ve otonom sinir sisteminin etkilenmesiyle bazı hastalarda boyun, omuz veya üst sırt bölgesinde lokal terleme artışı hissedilebilir. Bu durum fıtığa özgü bir bulgu sayılmaz ve tek başına tanı koydurmaz.
Bel fıtığı boyuna vurur mu?
Hayır. Bel fıtığı boyuna vurmaz. Bel fıtığı alt omurgayı etkilediği için belirtiler belden aşağıya, yani kalça ve bacaklara yayılır. Boyun ve kola vuran ağrılar genellikle boyun fıtığı veya boyun kaynaklı kas-sinir sorunları ile ilişkilidir. Bu nedenle belde fıtık varken boyun ağrısı varsa, iki ayrı durumun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bel ve boyun fıtığı belirtileri
Bel ve boyun fıtığı belirtileri fıtığın bulunduğu seviyeye göre değişir. Bel fıtığında belden bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve güç kaybı ön plandayken; boyun fıtığında boyun, omuz ve kola vuran ağrı, elde karıncalanma ve baş ağrısı görülebilir. Her iki durumda da ağrı hareketle artabilir.
Bel ve boyun fıtığı tedavisi
Bel ve boyun fıtığı tedavisi çoğu hastada ameliyatsız yöntemlerle planlanır. İlaç tedavisi, fizik tedavi, egzersiz programları ve girişimsel ağrı tedavileri ilk basamakta yer alır. İleri nörolojik kayıp varsa cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Bel ve boyun fıtığı için hangi bölüme gidilir?
Bel ve boyun fıtığı şikâyetleri için genellikle Beyin ve Sinir Cerrahisi veya Ortopedi ve Travmatoloji bölümlerine başvurulur. Bazı durumlarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanları da değerlendirme ve tedavi sürecinde yer alır.
Bel ve boyun fıtığı egzersizleri
Bel ve boyun fıtığı egzersizleri mutlaka kişiye özel planlanmalıdır. Yanlış veya bilinçsiz yapılan egzersizler ağrıyı artırabilir. Uzman kontrolünde verilen, kasları güçlendiren ve omurgayı destekleyen egzersizler tedavinin önemli bir parçasıdır.
Boyun fıtığı bele vurur mu?
Hayır, boyun fıtığı bele vurmaz. Boyun fıtığı belirtileri boyun ve üst ekstremitelerle sınırlıdır. Bel bölgesine yayılan ağrılar genellikle bel kaynaklı sorunlarla ilişkilidir.
Bel ve boyun fıtığı aynı anda olur mu?
Evet, bel ve boyun fıtığı aynı anda görülebilir. Özellikle ileri yaşta veya omurganın genel yapısını etkileyen durumlarda birden fazla seviyede fıtık tespit edilebilir. Ancak her fıtık mutlaka şikâyet yapmayabilir.
Bel fıtığı belirtileri
Bel fıtığı belirtileri arasında bel ağrısı, kalça ve bacağa yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve bazı hastalarda bacakta güç kaybı yer alır. Öksürme, hapşırma ve uzun süre oturma ile ağrı artabilir.
Bel ve boyun fıtığı engel oranı
Bel ve boyun fıtığı için engel oranı, hastalığın şiddetine, nörolojik kayıp olup olmadığına ve günlük yaşamı ne ölçüde etkilediğine göre belirlenir. Engel oranı değerlendirmesi, yetkili sağlık kurulları tarafından mevzuata uygun şekilde yapılır.
Bel ve boyun fıtığı şikâyetleriniz için uzman değerlendirmesi alın
Bel ve boyun fıtığı belirtileri yaşıyorsanız, doğru tanı ve kişiye özel tedavi planı için uzman hekim değerlendirmesi önemlidir. Detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.